KOMPRESÖRLERDE ENERJİ TASARRUFU

Günümüzde enerji fiyatlarının çok yüksek olduğu aşikardır. Sadece ülkemizde değil, dünyanın birçok yerinde enerji fiyatları yüksektir.

Enerji azaltıcı önlemler ve prosesler; üretimin devamlılığı, kullanıcı avantajı ve çevresel koşullar için çok büyük önem taşımaktadır.

Kompresörlerde yaşam boyu maliyetin %80’ni enerji maliyetidir.  Bu yüzden, enerji tasarrufu için atılacak adımlar ve tedbirler; gerek ilk yardım maliyeti ve gerekse bakım maliyetlerine kıyasla çok büyük bir tasarruf sağlanabilmesini mümkün kılacaktır.

Kompresörlerde enerji tasarrufu sağlayacak maddeler aşağıda sıralanmıştır:

1-Kaçakları önleyin.

Basınçlı hava tesisatındaki kaçaklar; çoğu zaman %30, ortalama olarak %20 oranında olabilmektedir. Bu muazzam bir enerji kaybıdır. Basınçlı hava direkt olarak kaçaklardan atmosfere atılmaktadır. Örneğin; 2 mm’lik bir delikten 6 bar da kaybedilen basınçlı hava debisi, 0.240 m³/dk ve buna karşılık gelen enerji kaybı 1.7 kw’dır.

Günümüzde, basınçlı hava tesisatındaki kaçakları saptamak amacıyla geliştirilmiş çeşitli cihazlar mevcuttur. Sadece kaçağın yerini bulan cihazlar, buna ek olarak kaçak noktasının fotoğrafını çekerek; çıkış hızına göre yaklaşık ne kadar kaçak olduğunu belirleyen cihazlar mevcuttur.Bağlantı noktaları, özellikle kaçakların olduğu noktalardır, bu noktaların kontrolü ve düzeltilmeleri elzemdir.

2-Çevre koşullarını optimize edin.

Kompresör odasının  temiz olması, kir ve tozlardan arındırılması ve nem oranının düşük olması; basınçlı hava şartlarının kurutucu, filtre gibi, daha az yüklenmelerine, daha uzun ömürlü olmalarına ve enerji tasarrufuna katkıda bulunacaktır.Kompresör odasının sıcaklığının kontrol altına alınması, enerji açısından önemli bir işlemdir.Yaklaşık her 5 °C lik bir soğuma, %1.5 enerji tasarrufu sağlar.(sıcak ortamdan emilen hava hafif olacağından; istenilen debiyi elde etmek için daha fazla enerji gerekmektedir.)

Mevsime göre, kompresör emiş havasının kompresör odası dışında alınması ve ısınmış soğutma havasının bir kanal yardımıyla dışarı atılması, kompresör odası optimizasyonu açısından çok önemlidir.

3-Çalışma basıncınızı optimize edin.

İşletmenin ihtiyacı olan basıncını kompresör üzerinde set etmek ( tesisat, kurutucu, tank gibi ekipmanların basınç düşümlerinin göz önüne alarak) çok önemlidir. Çünkü pratik bir hesapla, 1 barlık bir basınç düşümü, yaklaşık %7 enerji tasarrufu sağlayacaktır.Kompresör üzerinde çalışma basıncı optimize edebilmek için;

a) İşletmenin ihtiyacı olan basıncı göz önüne alarak; boşa geçme-yüke geçme basınç bandı daraltılabilir (0.5 , 0.7 bar farkla set edilebilir) .

b) Frekans konvertörü kullanarak, hedef basınç set değeri, işletmenin kullandığı basınca ayarlanabilir.

c) Otomasyon sistemiyle; kompresörlerin kapasiteleri göz önüne alınarak, sistem basıncı sabit değere ayarlanır.

4-Basınçlı hava tesisatınızı optimize edin.

Basınçlı hava kullanımının avantajlarından biri de, tesisatlar boyunca taşınabilir olmasıdır.Basınçlı hava tesisatı optimize edilmezse; bu taşıma esnasında basınç kayıpları ve buna bağlı olarak enerji kayıpları meydana gelir. Optimizasyon için yapılabilecekler:

Uzun tesisatlar varsa; tesisat boyunca aynı basıncı elde edebilmek için ring hattı yapın.

Basınç düşümünü minimize edebilmek için, uygun çaplı tesisat döşeyin. Tesisat çapının hesabı için; tesisat uzunluğu, (dirsek, T gibi parçaların eş değer uzunlukları göz önüne alınarak) çalışma basıncı, debi gibi parametrelerin yardımıyla diyagramlardan kolaylıkla hesaplanabilir. Genellikle tesisat dan kaynaklanan maksimum basınç düşümü 0,1 bar alınır.

Tesisatı belirli bir eğimle döşeyin (örneğin %1) ve belirli aralıklarla kondens tahliyeler koyun.

5-Kompresör bakımlarınızı düzenli yapın.

Kompresör bakımlarının, orijinal yedek parça kullanarak düzenli ve üreticinin önerdiği periyodlarda yapılması önemlidir. Zamana bağlı olarak tavsiye edilen bu bakımlar; hava filtresi, yağ filtresi, separatör gibi deformasyona uğrayan parçaların değiştirilerek; kompresör ünitesine zarar gelmesini engellemek amacıyla yapılmaktadır.

Eğer Sarmak Kompresör gibi yüksek teknoloji sistemleri kullanan firmanın kompresörünü kullanıyorsanız; kompresörün hassas bölgelerine yerleştirilen çeşitli sensörler yardımıyla, herhangi bir limit aşımında anında farkında olur, (bulut teknolojisi yardımıyla, dünyanın neresinde olursanız olun) acil müdahale gereken kısımlara müdahale edebilirsiniz. Ya da; bakım sürelerinizi uzatabilir, gereksiz parça değişimini engelleyebilirsiniz. Kısaca proaktif bakım sağlarsınız.

6-Isı geri kazanım sistemi kullanın.

Kompresör teknolojisinde, basınçlandırma yapılırken, enerjinin önemli bir kısma ısıya harcanmaktadır.Yağ enjeksiyonlu Vidalı Kompresörlerde; bu ısının yaklaşık %75’i yağda kalmaktadır. Isı geri kazanım sisteminiz yoksa; bu ısı, çeşitli soğutma fanları kullanılarak atmosfere atılır.Bu kadar yüksek ısıya sahip yağdan bu ısıyı alarak sıcak su elde etmek; atmosfere atılacak ısının değerlendirilmesi demektir.Kompakt, lehimli eşanjörler kullanılarak yağdaki ısı, suyu ısıtmada kullanılabilir. Eşanjörler ünite içine veya dışına konulabilir. Elde edilebilecek sıcak su debisi şu formülle hesaplanabilir: 

M: Sıcak su debisi(kg/sn)  E: Potansiyel enerji (nominal gücün %75,kw)    Cp: Suyun özgül ısısı=4.18 kj/kg °C    : Suyun ısınma derecesi